ARAÇ DEĞER KAYBI NASIL OLUŞUR, DEĞER KAYBINA İLİŞKİN TAZMİNAT TALEBİ ŞARTLARI NEDİR ?

Araç değer kaybı, trafik kazası akabinde araç onarılmış olsa dahi aracın hiç hasara uğramamış piyasa rayiç değeri ile hasara uğrayıp onarım görmüş bir aracın piyasa rayiç değerindeki düşüşü ifade eden haksız fiil tazminatıdır. Bilindiği üzere, bir araç hasara uğradıktan sonra onarılmış olsa dahi söz konusu aracın satışı sırasında aynı model, yıl, kilometreye sahip emsal nitelikteki hiç hasara uğramamış bir araç ile hasara uğrayan aracın mübadele değeri aynı değildir. Bu nedenle tarafların kusur oranları nispetinde kusurlu olan tarafın, daha az kusurlu veya kusursuz olan tarafa bu bedeli ödemesi hakkaniyet kurallarının ve gerçek zararı tazmin ilkesinin gereğidir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2003/16114 E. Sayılı kararında, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2003/477 E. Sayılı kararında, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 2004/5684 E. Sayılı kararında, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 2001/115 E. Sayılı kararında, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2002/130 E. Sayılı kararında ) “…Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele ( rayiç ) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı ödemekle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur."

Araç değer kaybı talebinde bulunurken öncelikle 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 gereği dava veya tahkim uyuşmazlık yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması gerekmektedir. Bu yazılı başvurusu akabinde başvuran taraf, sigorta kuruluşunun en geç 15 gün içerisinde başvuruya karşı cevabi yazısını bekledikten sonra karşılanmayan talebi bakımından tercih ettiği dava veya tahkim uyuşmazlık çözüm yoluna gidebilir.

Değer kaybı talebinde bulunacak taraf, bu talebi sigortalı karşı tarafın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına gidebileceği gibi varsa kendisinin veya karşı tarafın ihtiyari sigortacısı olan Kara Taşıtları Sigortası olan (KASKO) sigortacısına veya kusurlu araç sürücüsü ile ruhsat sahibine yöneltebilir. Bilinmelidir ki söz konusu talebin karşılanmasında sigorta şirketi, kusura dayalı sorumluluk esası uyarınca kaza sırasındaki araç sürücüsü ve ruhsat sahibi birlikte sorumludur.

Sigorta şirketine belgelerle başvurulma tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacı tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemişse, temerrüt gerçekleşmiş olur ve dava değeri ıslah ile artırılan miktara da temerrüt tarihinden faiz işletilmesi gerekir. Sigorta şirketine karşı tazminat taleplerinde faiz başlangıç tarihi haksız fiil tarihi değil, sigorta şirketinin ödemenin son gününden sonraki güne düştüğü tarihtir.

Yargıtay 11.HD. 24.01.2005 E. 2004/3827 K. 2005/130 sayılı Kararı'nda “...Sigorta şirketine belgelerle başvurulma tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacı tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemişse, temerrüt gerçekleşmiş olur ve ıslah ile artırılan miktara da temerrüt tarihinden faiz işletilmesi gerekir. 2918 sayılı KTK.nun 99/1 nci madde hükmü ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın 12 nci madde hükmü uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir...”

Yargıtay 11.HD.30.03.2000, 1631-2504 sayılı Kararı'nda, “...Sigortacı, başvuru gününden başlayarak (8) iş günü sonunda tazminat miktarını ödemezse temerrüde düşmüş olur. Davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, KTK’nun 98/1,99/1, TTK.1299.maddeleri ile Sigorta Genel Şartları 12.maddesi uyarınca kendisine, olayın bilgi ve belgeleriyle birilikte başvurulmasından itibaren 8 işgünü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt tarihinin açıkça saptanması gerekir...”

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 23.06.2015 tarihli ve 2015/8691 E., 2015/12643 K. sayılı Kararı'nda "...Diğer yandan, 2918 sayılı ....nun 99/1. maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Gerekli belgeler ibraz edilmeksizin başvuruda bulunulmuş veya hiç müracaat edilmemişse sigorta şirketinin temerrüdünden bahsedilemez..." şeklinde hüküm verilmiştir.